رفو فرش

رفو و ترمیم

حتما برای شما هم اتفاق افتاده است که بنا به هر دلایلی (مانند سوختگی ذغال یا سیگار و …) فرش شما دچار سوختگی شده است و این سوال را از خود کرده اید که چطور میتوانید سوختگی را ترمیم کنید.

اگر جای سوختگی کم باشد میشود آن را رفو و اصلاح کرده ولی اگر شدت سوختگی زیاد باشد نمیتوان فرش را مثل روز اول کرد ضمن اینکه انجام این کار مستلزم هزینه و وقت زیاد است که باید از قسمت های سالم فرش بریده و قسمت های آسیب دیده را ترمیم کرد.

روش کار به این صورت میباشد که اول از همه باید الیاف و جنس فرش مشخص شود  بدلیل متفاوت بودن الیاف های فرش ها اول باید نوع آن مشخص شود اگر فرش شما ماشینی است برچسب پشت فرش را بخوانید. در صورتیکه فرش شما دستباف است از یک کارشناس راهنمایی بگیرید.

روش کار به این صورت است که:

_ میتوانید لایه های سوخته شده را بایک قیچی ببرید. برای این موضوع دقت نمایید که تا ته فرش قیچی نکنید. این موضوع بستگی به میزان سوختگی فرش دارد. برای این کار صبر و حوصله زیاد به خرج  دهید تا کار تمیز انجام شود. در صورت تراکم بالا میتوانید نخ های سوخته شده را با موچین خارج کنید

_ فرش را جارو برقی بکشید تا وضعیت فرش را بهتر رصد کنید.اسپری تمیز کردن فرش را بردارید و روی ناجیه سوخته شده اسپیر کنید و لکه سوختگی را بشویید. اجازه دهید سوختگی کاملا شسته و تمیز شود. برای این موضوع بهتر است از شامپو فرش و آب ولرم استفاده کنید. فرش را کنترل نمایید. اگر هنوز علائم سوختگی روی فرش وجود دارد مجددا از قیچی کوچک تیز استفاده کنید. روی نخ های سوخته شده را بچینید. دقت نمایید که به نخ های سالم آسیب نزنید.

_ از چسب فیبر استفده کنید و روی ناحیه سوخته شده بنزید. این چسب ها موجب استحکام فرش در ناحیه سوخته شده می شوند و از پاره شدن آتی فرش جلوگیری می کنند. این چسب ها برای خشک شدن به زمان نیاز دارند. برای این منظور پس از زدن چسب روی فرش ۲۴ ساعت صبر کنید تا خشک شود. میتوانید ناحیه مذکور را با نخ های همرنگ بپوشانید. برای این منظور از مراکز فرش نخ همرنگ را تهیه کنید. و به شکل فرش نخ را درآورید و با چسب فرش بچسبانید. اجازه دهید فرش ۲۴ ساعت خشک شود و پس از 24 ساعت منتجه را مشاده کنید

 

ابزار و وسایل رفوگری

شانه یادفتین

شانه رفوگری در مقایسه با شانه بافت، دارای دندانه و تیغه های کمتری بوده و همان عمل مرتب کردن و کوبیدن گره های هر رج را به عهده دارد. به هنگام کاربرد این وسیله بایستی به کم استقامت بودن تارها توجه داشت.

قلاب

 از این ابزار برای کشیدن نخ خامه از میان تارها بهره می گیرند و یا آنکه جهت قراردادن نخ خامه در میان تارها که با عمل فشار توام است، استفاده می شود. شکل کلی آنها شبیه درفش کفشدوزی است. قلاب انواع مختلفی دارد که مهمترین آنها عبارتست از:

قلاب پشت

 وسیله ای است که از یک میله نازک به قطر یک میلی متر (و یا بیشتر) و طول ۸-۷ سانتی متر و یک دسته چوبی مدور تشکیل شده و زائده نوک آن طوری است که می توان با آن نخ خامه را در محل مورد نظر قرار داده و به اصطلاح در میان تارها کاشت.

 

قلاب خواو مشهدی «قلاب خواب»

 که زائده کوچک و ظریف نوک آن طوری است که می تواند نخ خامه را از میان تارها به طرف روی فرش بکشد. کاربرد قلاب بطور کلی جهت ایجاد گره u از پشت فرش و یا تعویض گره ها و نقشها و تمیز کاری پشت فرش پس از ئیندرمه می باشد.

چاقو

چاقوهای مورد استفاده درکاررفو انواع مختلفی دارد، هر کدام جهت کاری مورد استفاده قرار می گیرند:

چاقو «کارد بی نوک»

 این چاقو شکل دگرگون شده چاقوی بافت است و مخصوص قالی های گره ترکی می باشد. نام عامیانه آن که در بازارفرش تبریز رایج است «کارد بی نوک» می باشد، قسمت تیز این چاقو که در بافت مورد استفاده است در رفو کند و نابرنده است. لازم به ذکر است که این تنها وسیله ای است که در رفوگری کاربرد آن همراه یک کوبه میسر است، کوبه لوله ای فلزی است به طول حداقل ۲۵ سانتی متر که یک سر آن بوسیله یک تکه شیلنگ به طول ده سانتی متر پوشیده شده است. تا هنگام کوبیدن صدای زیادی ایجاد نکند. کاربرد این وسیله بیشتر در روش دفه کاری می باشد و نیز به هنگام بافت در مرحله رفو از آن جهت ایجاد فاصله بین و یا تنظیم رج ها استفاده می کنند.

چاقو و چنگال

 نام عامیانه ی این وسیله «چنگال» می باشد. این وسیله نیز مانند کارد بی نوک دگرگون شده چاقوی بافت می باشد و قسمت تیز آن در اینجا کند و نابرنده می باشد. این وسیله کاربرد بیشتری در رفوگری دارد، و مدت زمان بیشتری در دست رفوگر قرار دارد. کاربرد این وسیله در عملیات ده کاری و بیرون کشیدن تارها و تیره های پاره پوسیده و نیز شکافتن گره های غلط بافته شده می باشند.

چاقوی بافت

وسیله آشنای هر قالی باف بوده و مرغوبترین نوع آن برای رفو، چاقویی است که فاصله بین قسمت چاقو و تیز آن با قلاب نوک آن درازتر باشد، و در بافت گره های رفو و گذراندن القاج کلفت و نازک استفاده می شود.

سوزن

سوزن مورد استفاده در رفوگری از جهت قطر دارای انوع و نمره های مختلف است، سوزن رفوگری از لحاظ جنس محکمتر و مقاوم تر از سوزن های معمولی بوده و خاصیت فلزی دارد و شکننده نمی باشد. کاربرد سوزن در تونه کشی و پود کشی و کوبلن زنی و شیرازه زنی می باشد، و بایستی سوزن رفوگری ظریف و نازک تر بوده، سوراخ انتهای آن دراز و بیضی شکل باشد، ته گرد و دایره مانند کار گذراندن نخ را آسان می کند، ولی در جایگزین کردن تارهای نو، انسجام و نظم گره ها را به هم می زند.

دستگاه چوبی یا دار رفوگری (چار چوب)

 یکی از وسایل اصلی و مهم رفوگری است و در اصل وظیفه دار قالی را به عهده دارد، و از اندازه کوچک ۳۰۳۰ سانتی متر تا اندازه بزرگ برای سربافی به اندازه ۳ تا ۴ متر و عرض ۷۰ سانتی متر یا بیشتر به کار می رود. لازم به ذکر است که این چارچوبها در ابعاد کوچک جهت رفو به کار می رود اما ابعاد بزرگتر آن در دفه کاری کاربرد دارد، چارچوب های مخصوص دفه کاری هر چه ضخیم تر باشد مرغوبتر و عمر بیشتری خواهد داشت، و برای ساخت این وسیله از چوب های نرم استفاده می شود، تا کوبیدن و کشیدن آن آسانتر باشد.

قاشین gashin

وسیله ای که بعد از بافت قسمت آسیب دیده از آن استفاده می شود تا در هم رفتگی پرزها را باز کند، ابزاری است فلزی و با دندانه های درشت در لبه آن، شکل اره ای آن نیز وجود دارد.

کیله برس قالی

ابزاری است مانند برس سیمی ولی ظریف تر از آن که با سوزن های ریز و کوتاه، در حدود نیم سانتی متر که به صورت نواری به عرض سه تا پنج سانتی متر و طول ۱۰ تا ۱۲ سانتی متر مشخص می شود و با کشیدن روی قسمتهای پرداخت شده پرزها را مرتب کرده، اضافه را بیرون می آورند.
انبردست یا دم باریک

در واقع بیشتر از دم باریک استفاده می شود و از آن برای فرو بردن و بیرون کشیدن سوزن در مراحل مختلف استفاده می شود.

سوزن شیرازه

که برای شیرازه دوزی در قالی مورد استفاده قرار می گیرد.

تخته شیب دار

بریا نصب کردن قسمت پاره فرش و محکم و صاف کردن سوراخ قالی.

موم

که برای کشیدن بر روی تار و پود تار تابیده استفاده می شود تا تاب تار خوابیده و به راحتی وارد قال شود.
انگشتانه

انگشتانه برای سهولت کار رفوگران وآسیب ندیدن انگشتان دست از آن استفاده می شود.
درفش

 برای بیرون آوردن یا داخل نمودن تار، پود و پرز قالی
میخ کش

 برای درآوردن میخ از قالی تخته و کارگاه و یا از تخته شیب دار.

از دیگر وسایل مورد نیاز می توان به تخته، اتو، سنگ چاقو تیز کن، چکش، انگشتانه، میخ، نوار چرمی، و گازانبر، شیشه یا بطری جهت زیرکار (در مورد سوزن کشی کردن) نام برد، ضمن آنکه از موم هم استفاده می کنند و سوزن را به موم می زنند تا راحت تر در مغز قالی فرو رود.